polska ziemia 3

Od 1 stycznia 2016 r. wchodzi w życie ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Poszerza ona zakres kontroli Państwa nad obrotem gruntami rolnymi i ogranicza możliwość nabywania nieruchomości rolnych przez osoby nieuprawnione, w celach innych niż prowadzenie produkcji rolnej. Ustawa powierza Agencji Nieruchomości Rolnych bardziej aktywną, niż dotychczas, funkcję realizatora polityki rolnej państwa w zakresie gospodarki ziemią. Główne cele, jakie niesie ze sobą wspomniany akt to:

  • ograniczenie możliwości nabywania gruntów rolnych przez obcokrajowców, którzy od maja 2016 roku będą mogli nabyć grunty rolne bez specjalnego pozwolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, • zapewnienie prowadzenia gospodarstw rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach,
  • poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, poprzez wprowadzenie przepisów zapobiegających rozdrabnianiu gospodarstw rolnych i utrudniających dokonywanie ich podziału,
  • przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji gruntów w rękach jednego właściciela i powstawaniu wielkich latyfundiów.

Zarówno cudzoziemcy, jak i obywatele polscy podlegać będą w jednakowym stopniu m.in. zakazowi nabywania gruntów dla osób i firm posiadających łącznie powyżej 300 ha. Dodatkowo dla w/w podmiotów wprowadzono 10-letni zakaz obrotu ziemią zakupioną z zasobów państwa pod rygorem wysokich kar pieniężnych. Nabywcą ziemi rolnej będzie mógł zostać tylko rolnik, który od co najmniej 5 lat prowadzi gospodarstwo rolne i posiada już nieruchomość na terenie gminy, w której chciałby kupić ziemię. Tym samym, ustawa wprowadza nowy, poza dzierżawcą, podmiot uprawniony do skorzystania z prawa pierwokupu, którym jest rolnik indywidualny, będący właścicielem nieruchomości rolnej graniczącej ze sprzedawaną nieruchomością. Znaczy to mniej więcej tyle, że prawo pierwokupu otrzyma nie tylko, tak jak obecnie, dzierżawca gruntu, ale i sąsiad (właściciel nieruchomości rolnej graniczącej ze sprzedawaną nieruchomością). Jeśli sprzedawana nieruchomość sąsiaduje z kilkoma gospodarstwami, sprzedający będzie mógł wybrać, który sąsiad skorzysta. Obowiązek poinformowania o prawie pierwokupu będzie miał notariusz. Jeśli nie będzie dzierżawcy ani zainteresowanego kupnem sąsiada, prawo pierwokupu przypadnie Skarbowi Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych. Jeżeli również ANR nie wyrazi chęci, dopiero wtedy osoba trzecia będzie mogła dokonać zakupu. Znowelizowana ustawa bardzo szczegółowo reguluje sytuacje w których będzie mogło nastąpić przeniesienie własności nieruchomości. Jeśli rolnik będzie chciał sprzedać grunty rolne, to tylko wówczas gdy powierzchnia użytków rolnych, które pozostaną własnością zbywcy (tj. np. sprzedającego) będzie nie mniejsza niż powierzchnia użytków rolnych niezbędna do prowadzenia działalności rolniczej (podstawowa norma obszarowa użytków rolnych w gospodarstwie rolnym), a zbywana nieruchomość rolna albo jej część wraz z nieruchomościami nabywcy (kupującego) utworzą lub powiększą gospodarstwo rolne. Ustawa, co prawda dopuszcza kilka wyjątków od powyższej reguły, ale we wszystkich przypadkach najważniejsza jest dbałość o strukturę obszarową gospodarstwa rolnego i ograniczenie możliwości rozdrobnienia powierzchni gospodarstw. Ustawa zdecydowanie ogranicza swobodę obrotu ziemią i przeciwdziała spekulacjom w transakcjach obrotu gruntami rolnymi. Ciekawostką są przepisy ustawy mówiące, że własność nieruchomości rolnej albo jej część może być przeniesiona, o ile ma ona zapewniony dostęp do drogi publicznej albo dostęp ten ma nieruchomość nabywcy granicząca z tą nieruchomością. Dyrektor oddziału stwierdza, w drodze decyzji, że dopuszczalny jest podział gospodarstwa rolnego. Kolejną ważną zmianą, którą wprowadza ustawa jest konieczność sporządzenia dokumentacji geodezyjnej. Nieruchomość rolna będąca przedmiotem umowy przenoszącej własność nieruchomości rolnej albo jej części musi być bezwzględnie wpisana do ewidencji gruntów i budynków. Przepisy wprowadzają również zasadę zawierania umowy dzierżawy na okres powyżej 5 lat w formie aktu notarialnego. Choć ustawa jest milowym krokiem w stronę osiągnięcia zakładanych celów, to doskonale wpisuje się w promowanie gospodarstw rodzinnych i polityki zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich.

Katarzyna Gurdak – FML Dolny Śląsk

Skomentuj ten wpis (0)

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany

Możesz użyć następujących znaczników HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>